Türkiye’de resmi bir işlem yapan yabancı uyruklular ya da yurt dışında düzenlenmiş bir belgeyle Türk kurumlarına başvuran vatandaşlar, hemen her zaman aynı soruyla karşılaşır: bu belgeyi kim, nasıl tercüme etmeli? Nüfus müdürlüğü, tapu müdürlüğü ve mahkemeler kendi aralarında farklı belge ve onay bekler; yanlış hazırlanmış bir tercüme, başvurunun tamamını geciktirebilir. Bu yazıda üç kurumu ayrı ayrı ele alıyoruz.
Nüfus Müdürlüğü İşlemlerinde Tercüme
Yurt dışında evlenen, boşanan, çocuk sahibi olan ya da vefat eden T.C. vatandaşlarının bu olayların Türkiye’deki nüfus kayıtlarına işlenebilmesi için ilgili yabancı belgenin (evlilik cüzdanı, boşanma kararı, doğum belgesi, ölüm belgesi) yeminli tercümesi ve gerektiğinde apostili istenir. Yabancı uyruklu bir kişinin Türkiye’de evlenmek, ikamet başvurusu yapmak ya da vukuatlı nüfus kayıt örneği çıkartmak için getirdiği pasaport ve doğum belgesi de aynı şekilde tercüme edilip sunulur. Nüfus müdürlükleri genellikle belgenin hem yeminli tercümesini hem de noter onayını birlikte talep eder; bazı il nüfus müdürlükleri ayrıca konsolosluk onayı da isteyebilir, bu yüzden başvurudan önce ilgili müdürlükten güncel evrak listesini teyit etmek en sağlıklısıdır.
Tapu Müdürlüğü İşlemlerinde Tercüme
Türkiye’de gayrimenkul alan ya da satan yabancı uyruklu kişilerin işlemleri sırasında tapu müdürlüğü, başvuru sahibinin Türkçe bilmediği durumlarda yeminli tercüman eşliğinde işlem yapılmasını şart koşar. Bu, tapu memurunun okuduğu resmi metnin (satış sözleşmesi, taraf beyanları) alıcıya ya da satıcıya sözlü olarak anında aktarılması anlamına gelir ve yeminli tercümanın işlem sırasında tapu müdürlüğüne bizzat gelmesini gerektirir. Yurt dışından gönderilen vekaletnameyle işlem yapılıyorsa, vekaletnamenin de yeminli tercümesi ve apostili istenir. Kredi kullandırarak gayrimenkul alacak yabancı alıcılar için banka evraklarının tercümesi de aynı sürece dahil edilir.
Mahkeme ve Adliye İşlemlerinde Tercüme
Bir dava dosyasına yabancı dilde düzenlenmiş bir belge (sözleşme, fatura, yabancı mahkeme kararı, banka ekstresi) sunulacaksa, mahkeme bu belgenin yeminli tercümanı tarafından Türkçeye çevrilmesini ve tercümanın yemin zaptıyla imzalamasını arar; aksi halde belge dosyaya kabul edilmez. Türkçe bilmeyen bir taraf ya da tanık duruşmaya katılacaksa, mahkeme ayrıca sözlü tercüme için bir yeminli tercüman görevlendirir; bu tercüman baro ya da adliye bilirkişi listesinden atanabildiği gibi, tarafların kendi getirdiği yeminli tercüman da hakimin onayıyla görev alabilir. Ceza davalarında bu bir haktır: Türkçe bilmeyen sanık, tercüman desteği olmadan yargılanamaz.
Süreç Nasıl İşler?
- Belge orijinal ya da onaylı sureti ile tercüme bürosuna teslim edilir.
- İlgili dil çifti için yetkilendirilmiş yeminli tercüman belgeyi çevirir ve yemin kilit-imza kaşıyla imzalar.
- Kurum talep ediyorsa noter onayı alınır (tercümanın noter nezdindeki yemin zaptı doğrulanır).
- Belge yurt dışından geliyorsa ve Türkiye’de kullanılacaksa, kaynak ülkede alınmış apostil de tercümeye eklenir.
- Hazır belge doğrudan ilgili kuruma (nüfus müdürlüğü, tapu müdürlüğü, adliye kalemi) teslim edilir.
Hangi adımların gerektiği kurumdan kuruma, hatta il müdürlüğünden müdürlüğüne değişebildiği için başvurudan önce net bir evrak listesi almak zaman kaybını önler.
Apollon Tercüme ile Fark
Apollon Tercüme ve Danışmanlık, İzmir merkez ve Kuşadası şubesiyle nüfus müdürlüğü, tapu müdürlüğü ve adliye işlemlerinde sıkça karşılaşılan evrak taleplerine aşina bir yeminli tercüman kadrosuyla çalışır. Tapu işlemlerinde yeminli tercümanın işlem günü bizzat hazır bulunması gerektiğinde randevu koordinasyonu, noter onayı ve apostil aşamalarını tek elden yürütme desteği sunulur; böylece başvuru sahibinin ayrı ayrı kurumlarla uğraşmasına gerek kalmaz.
Sonuç
Nüfus müdürlüğü, tapu müdürlüğü ve mahkemelerin tercüme beklentileri birbirinden farklıdır; ortak nokta, belgenin yeminli bir tercüman tarafından çevrilmesi ve çoğu zaman noter onayıyla desteklenmesi gerektiğidir. Başvurudan önce hangi onay türlerinin isteneceğini netleştirmek, süreci hem hızlandırır hem de gereksiz tekrar başvuruları önler.